Od zmierzchu do świtu

Niedawno obejrzałem horror “Od zmierzchu do świtu” wyreżyserowany przez Roberta Rodrigueza, do którego scenariusz napisał Quentin Tarantino [1]. W oryginale tytuł brzmi: “From Dusk Till Dawn” i on właśnie natchnął mnie do napisania tego tekstu.

Zaczniemy zatem od tytułowego “świtu” – w j. angielskim dawn, którego synonimami mogą także być: daybreak lub break of day. Wyraz dawn występuje w następujących wyrażeniach [2]:

at dawn – o świcie

They had decided to leave at dawn.

dawn breaks – świta

As dawn broke, queues of people began to form at all the border crossings.

at the crack of dawn – bladym świtem

I was up at the crack of dawn trying to finish my essay.

Polskie “rano” to oczywiście morning (lub rzadziej morn), a wyrażenie “z rana” tłumaczymy jako in the morning. Pamiętajmy, że good morning to przywitanie, którego użyjemy do godz. 12, czyli do południa. Oto przykłady zdań:

I woke up early in the morning.

Good morning, Sam. It’s 7.30 and time to get up!

Następna pora to “południe”, a więc midday lub noon:

A midday meal.

W tym momencie przypomina mi się western z 1952 roku – “W samo południe” (ang. High Noon), gdzie tytułowe high noon oczywiście znaczy “południe”, ale także “bardzo ważny moment lub wydarzenie”:

The high noon of the Civil Rights movement.

W tłumaczeniu “popołudniu” to afternoon, które to występuje najczęściej w zwrocie : in the afternoon (zwrot używany od 12 do 18 popołudniu lub zachodu słońca):

The classes finish in the afternoon.

Następnie mamy “wieczór”, czyli evening, który także pojawia się w zwrocie “dobry wieczór” – good evening (używanym mniej więcej w godzinach 18-24):

Good evening, Ladies and Gentlemen.

W języku literackim (i nie tylko) “wieczór” to eve, stąd mamy: Christmas Eve, New Year’s Eve. Ponadto tonight znaczy “dziś wieczorem”.

W końcu zapada zmrok/zmierzch (dusk lub twilight) i przychodzi noc – night. Słowo night występuje w kilku ciekawych zwrotach, na przykład [3]:

night fallszapada noc

night after nightnoc w noc

night outwyjście np. do kina, miasta wieczorową porą

early/late nightsytuacja, kiedy kładziemy się spać wcześnie/późno

bad nightnoc, podczas której nie możemy zasnąć

night owl – osoba, która pracuje do późna w nocy, nie kładzie się wcześnie spać (nocny marek)

good nightdobranoc

night shiftnocna zmiana

hen nightwieczór panieński (British English)

fly-by-night – kombinator, firma-krzak (nierzetelna)

at night/in the night/during the nightw nocy

by nightnocą

opening nightnoc premierowa

źródło:

[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Od_zmierzchu_do_%C5%9Bwitu

[2] http://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/dawn

[3] https://www.diki.pl/slownik-angielskiego/?q=fly-by-night