Co woły robiły w Oksfordzie?

Ktoś, kto chociaż w minimalnym stopniu zna historię Wielkiej Brytanii wie, że kraj ten dawno, dawno temu wielokrotnie borykał się z najazdami obcych plemion i krajów (aczkolwiek od 1066 r. Wielka Brytania nie została podbita przez żaden europejskich kraj lub plemię). W 43 r. naszej ery zaczęły się najazdy czterech potężnych najeźdźców: Rzymian, Anglosasów, Wikingów oraz Normanów. Ówczesnym mieszkańcom Wielkiej Brytanii najazdy obcych armii przyniosły zawieruchę wojenną, głód oraz śmierć, ale także m.in. własną kulturę, architekturę, potrawy oraz język. I chociaż najeźdźcy ci prędzej, czy później zostali całkowicie lub częściowo rozbici albo wyparci, ich spuścizna na trwałe wpisała się w kulturę i język nowożytnej Wielkiej Brytanii.

Przykładem takiej spuścizny są słowa zapożyczone od obcych plemion (na przykład Wikingów lub Normanów) i używane do dnia dzisiejszego w języku brytyjskim. Jest ich cała masa i niewątpliwie trzeba byłoby poświęcić na ten temat osobny artykuł. Dzisiaj jednakże chciałbym powiedzieć parę słów o jeszcze innym świadectwie językowym obecności obcych wojsk i najeźdźców, mianowicie nazwom, które nadawali swoim osadom. Zanim przejdę do szczegółów, chciałabym tylko przypomnieć, że nauka, która bada pochodzenie wyrazów to etymologia.

Nazwa miejscowości dostarcza informacje dotyczące nie tylko mieszkańców tejże osady, ale także jej cech i przeznaczenia, przywódców oraz bogów, do których się modlili. Do najbardziej powszechnych końcówek wyrazów występujących w nazwach miast Wielkiej Brytanii należą [1]:

-borough/-bury

Obie końcówki to zmieniona forma słowa burh. Oznacza ono fort albo ufortyfikowaną osadę. Przykładowe miejscowości: Peterborough, Farnborough, Lougborough, Shrewsbury, Dewsbury

-cester

 Końcówka ta pochodzi od saksońskiego słowa ceaster, którym to opisywano rzymskie forty i miasta, na przykład Leicester, Gloucester.

-by

 By to duńskie słowo oznaczające wieś, na przykład Corby, Derby, Rugby.

-ing
Końcówka -ing dodawana do nazw miast oznaczała ludzi którzy tam mieszkali lub osadę założoną i zarządzaną przez konkretnego wodza lub przywódcę. Czyli Kettering to ludzie z Ketter, a Reading to osada założona przez niejakiego Reada i zamieszkała przez jego zwolenników.

-bridge

Słowo bridge oznacza po prostu most, który najwidoczniej musiał znajdować się w danej miejscowości i przez który przeprawiano się na drugi brzeg, na przykład Cambridge.

ford

 Podobnie jak w powyższym przykładzie, w miejscowościach z końcówką –ford w nazwie znajdował się albo most, albo bród (płytki fragment rzeki), przez który było można przejechać. Czy mówi Wam coś zatem nazwa Oxford? Przypomnę, że angielskie słowo ox oznacza wół, czyli Oxford, to miejsce, w którym przeprowadzano woły na drugą stronę rzeki.

-ley/-leigh

Końcówki te oznaczają polana w lesie. Możemy je znaleźć (końcówki oczywiście) w miejscowościach Rayleigh, Purleigh.

Niektóre nazwy miejsc wydają się wręcz absurdalne lub egzotyczne, np. Purbrook, czyli potok nawiedzony przez gobliny, albo Baldock, którego nazwa pochodzi ze starofrancuskiego słowa oznaczającego Bagdad [2]. Miejscowość ta miała być rzekomo założona przez rycerzy Zakonu Templariuszy, aby zachęcić bogatych kupców do współfinansowania wypraw krzyżowych.

Myślę, że niniejszy post nie wyczerpuje w pełni tematu etymologii nazw angielskich miejscowości i że badając ich pochodzenie możemy odkryć wiele, wiele interesujących faktów. Dla zainteresowanych zgłębieniem wiedzy polecam stronę internetową ‚Key to English Place-names’, gdzie możemy wyszukać daną miejscowość oraz dowiedzieć się skąd pochodzi jej nazwa (adres internetowy podany jest poniżej w źródłach).

opracowała: Justyna Ilczyszyn

źródło:

[1] http://kepn.nottingham.ac.uk/

[2] http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/talk-of-the-town-the-etymology-of-uk-places-2277630.html

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s